Κωνσταντίνος Ραβάνης, Managing Director της DKR Consulting P.C: «Οι τράπεζες συνδέουν όλο και περισσότερο τη χρηματοδότηση με ESG κριτήρια, οι μεγάλοι πελάτες ζητούν στοιχεία βιωσιμότητας από τους προμηθευτές τους και οι νεότεροι εργαζόμενοι επιλέγουν εργοδότη με βάση τις αξίες του»

Σ’ ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο, τόσο οικονομικά όσο και επιχειρηματικά, περιβάλλον η ενημέρωση, η πρόβλεψη και η καθοδήγηση μέσα από μία αξιόπιστη συμβουλευτική υποστήριξη αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για τη βιώσιμη ανάπτυξη κάθε επιχείρησης.

Η DKR Consulting P.C., με αντικείμενο τις οικονομικές και φορολογικές υπηρεσίες, βρίσκεται στο πλευρό επιχειρήσεων και επαγγελματιών, προσφέροντας εξειδικευμένη γνώση και συμβουλευτική καθοδήγηση σ’ ένα πεδίο με συνεχείς αλλαγές και αυξημένες απαιτήσεις.

Ο Κωνσταντίνος Ραβάνης, Managing Director της DKR Consulting P.C., μίλησε στην Trees4Greece για τις σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις, σε σχέση με τη βιώσιμη ανάπτυξη και την πράσινη πολιτική τους.

Πιστεύετε ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν περάσει από τη θεωρία στην ουσιαστική εφαρμογή;

Θα έλεγα ότι βρισκόμαστε σε μια μεταβατική, αλλά πολύ ενθαρρυντική φάση. Οι μεγάλες και εισηγμένες επιχειρήσεις, κυρίως λόγω της υποχρέωσης δημοσίευσης εκθέσεων βιωσιμότητας και της πίεσης από τραπεζικά ιδρύματα και επενδυτές, έχουν πλέον περάσει σε ουσιαστική εφαρμογή, με συγκεκριμένους στόχους, δείκτες και προϋπολογισμούς. Η εικόνα είναι πιο σύνθετη στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όπου η βιωσιμότητα συχνά παραμένει ακόμη σε επίπεδο πρόθεσης.

Ποιες είναι οι μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζει σήμερα μια επιχείρηση όταν θέλει να σχεδιάσει μια ολοκληρωμένη στρατηγική βιωσιμότητας;

Η πρώτη και σημαντικότερη δυσκολία είναι η έλλειψη αξιόπιστων δεδομένων. Πολλές επιχειρήσεις δεν διαθέτουν ακόμη τα εσωτερικά συστήματα καταγραφής που απαιτούνται για να μετρήσουν το περιβαλλοντικό ή κοινωνικό τους αποτύπωμα, με αποτέλεσμα η στρατηγική να ξεκινά χωρίς σταθερή βάση. Δεύτερον, υπάρχει το ζήτημα του κόστους και των ανθρώπινων πόρων, ειδικά για μικρότερες εταιρείες που δεν έχουν αφιερωμένο τμήμα βιωσιμότητας. Τρίτη σημαντική πρόκληση είναι η ενσωμάτωση της στρατηγικής βιωσιμότητας στον πυρήνα της επιχειρηματικής δραστηριότητας και όχι η αντιμετώπισή της ως παράλληλο, ξεχωριστό έργο. Χρειάζεται συντονισμό ανάμεσα σε οικονομικά, λειτουργικά και ανθρώπινο δυναμικό, κάτι που απαιτεί δέσμευση από την ανώτατη διοίκηση και όχι μόνο από ένα τμήμα εταιρικής υπευθυνότητας.

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά μιας πραγματικά επιτυχημένης ESG στρατηγικής και ποια τα συνηθέστερα λάθη που παρατηρείτε;

Μια επιτυχημένη ESG στρατηγική είναι πάνω απ’ όλα ρεαλιστική, μετρήσιμη και ευθυγραμμισμένη με την πραγματική δραστηριότητα της επιχείρησης, όχι μια γενική λίστα καλών προθέσεων. Έχει σαφή διακυβέρνηση, με υπευθυνότητα σε επίπεδο διοίκησης, συγκεκριμένους στόχους με χρονοδιάγραμμα και διαφανή αναφορά προόδου, θετικής και αρνητικής.

Το πιο συχνό λάθος, είναι το λεγόμενο greenwashing, δηλαδή η προβολή δράσεων που δεν αντιστοιχούν σε πραγματική ουσία ή επενδυμένους πόρους. Άλλο συνηθισμένο λάθος είναι η αντιμετώπιση της ESG στρατηγικής ως επικοινωνιακό εργαλείο, αποκομμένο από τη διαχείριση κινδύνου και τη μακροπρόθεσμη στρατηγική της εταιρείας, με αποτέλεσμα να χάνεται η συνέχεια μετά την πρώτη καλή εντύπωση.

Οι δενδροφυτεύσεις αποτελούν μία από τις πιο δημοφιλείς περιβαλλοντικές δράσεις. Πώς μπορούν να ενταχθούν ουσιαστικά σε μια στρατηγική εταιρικής υπευθυνότητας;

Μια δενδροφύτευση αποκτά πραγματική αξία όταν δεν είναι μεμονωμένο γεγονός, αλλά μέρος ενός μακροπρόθεσμου σχεδίου με παρακολούθηση, συντήρηση και μέτρηση αποτελεσμάτων, όπως ποσοστό επιβίωσης των δέντρων ή δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα. Έργο που θεωρούμε πως υλοποιούν οργανισμοί δράσης σαν το Trees4Greece για αυτό και επιλέξαμε ως DKR Consulting να στηρίξουμε.

Η συνεργασία με πιστοποιημένους φορείς, ΟΤΑ και δασικές υπηρεσίες εξασφαλίζει ότι η δράση εντάσσεται σε ευρύτερο σχέδιο αναδάσωσης και όχι σε μια εικόνα μιας ημέρας.

Επιπλέον, όταν συνδέεται με τους στόχους μείωσης του αποτυπώματος άνθρακα της εταιρείας και με την ενεργό συμμετοχή των εργαζομένων, η δράση αποκτά διπλή αξία, περιβαλλοντική και εσωτερική, ενισχύοντας παράλληλα την εταιρική κουλτούρα.

Γιατί μια επιχείρηση να επενδύσει σε έργα αστικού πρασίνου αντί να περιοριστεί σε μια συμβολική περιβαλλοντική καμπάνια;

Γιατί το πραγματικό αποτέλεσμα έχει διάρκεια και είναι επαληθεύσιμο. Ένα έργο αστικού πρασίνου παράγει μετρήσιμα οφέλη, όπως μείωση της θερμοκρασίας, βελτίωση της ποιότητας αέρα και ενίσχυση της βιοποικιλότητας, τα οποία μπορούν να τεκμηριωθούν με στοιχεία. Μια συμβολική καμπάνια, αντίθετα, ενέχει τον κίνδυνο να ερμηνευθεί ως επικοινωνιακή κίνηση χωρίς ουσία.

Για να μην παρεξηγηθεί όμως η τοποθέτηση μας, κάθε έργο πράσινο μόνο θετικό κοινωνικό πρόσημο μπορεί να έχει και η στήριξη του αποτελεί θέση ευθύνης για όποιον το πράττει.

Οπότε, ΝΑΙ στηρίζουμε ακόμα και την όποια μικρή προσπάθεια, ακόμα και από ένα σχολείο που θα δεντροφυτεύσει την αυλή του με ένα δέντρο. Πολλές φορές, η διαχρονική αξία μία τέτοιας πράξης με την δημιουργία υπεύθυνων πολιτών είναι μεγαλύτερη από την δεντροφύτευση ενός ολόκληρου δάσους.

Όλο και περισσότερες εταιρείες δημοσιεύουν κοινωνικούς ή απολογισμούς βιωσιμότητας. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;

Στην πράξη σημαίνει ότι η επιχείρηση αποδέχεται να εκτεθεί σε δημόσιο έλεγχο, καταγράφοντας με συνέπεια τι έκανε, τι δεν κατάφερε και τι σχεδιάζει στη συνέχεια. Απαιτεί εσωτερικά συστήματα συλλογής δεδομένων, ευθυγράμμιση με αναγνωρισμένα πρότυπα αναφοράς.

Ο απολογισμός όμως αποκτά αξία μόνο όταν συνοδεύεται από συνέπεια στην πράξη. Υπάρχουν περιπτώσεις εντυπωσιακών απολογισμών που δεν αντιστοιχούν σε ανάλογη δραστηριότητα, κάτι που τελικά λειτουργεί εις βάρος της αξιοπιστίας της επιχείρησης.

Ποιοι δείκτες θεωρείτε ότι αποτυπώνουν καλύτερα τη συνεισφορά μιας επιχείρησης στην κοινωνία και στο περιβάλλον;

Στο περιβαλλοντικό σκέλος ξεχωρίζω το αποτύπωμα άνθρακα, την κατανάλωση ενέργειας και νερού, τη διαχείριση αποβλήτων και την έκταση φυσικού χώρου που αποκαθίσταται ή προστατεύεται.

Στο κοινωνικό σκέλος, σημαντικοί δείκτες είναι η απασχόληση, οι ώρες εκπαίδευσης, η ισότητα ευκαιριών και η επένδυση στην τοπική κοινωνία, ενώ στη διακυβέρνηση μετράει η διαφάνεια και η ύπαρξη πολιτικών κατά της διαφθοράς.

Το σημαντικό είναι η επιχείρηση να επιλέγει δείκτες που έχουν ουσιαστική σχέση με τη δραστηριότητά της, αντί να υιοθετεί μια γενική λίστα χωρίς νόημα για τον κλάδο της.

Πόσο σημαντικό είναι να υπάρχουν μετρήσιμα αποτελέσματα και όχι μόνο περιγραφές δράσεων;

Είναι καθοριστικής σημασίας ως προς το χρημ/κο σκέλος. Χωρίς μετρήσιμα στοιχεία, μια δράση παραμένει αφήγημα και όχι απόδειξη, δίνοντας χώρο σε αμφισβήτηση από επενδυτές, πελάτες και ρυθμιστικές αρχές. Οι μετρήσεις επιτρέπουν επίσης τη συνεχή βελτίωση, καθώς μόνο ό,τι μετριέται μπορεί να διορθωθεί και να αναβαθμιστεί στην επόμενη χρονιά.

Υπάρχουν σήμερα φορολογικά κίνητρα που μπορούν να ενθαρρύνουν τις επιχειρήσεις να στηρίξουν περιβαλλοντικές δράσεις και κοινωφελείς οργανισμούς;

Ναι, το ελληνικό φορολογικό πλαίσιο, μέσω του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Ν.4172/2013), προβλέπει έκπτωση δωρεών προς φορείς που επιδιώκουν κοινωφελείς, περιβαλλοντικούς ή πολιτιστικούς σκοπούς, έως συγκεκριμένο ποσοστό επί των κερδών ή του εισοδήματος, με βασική προϋπόθεση την καταβολή μέσω τραπεζικού λογαριασμού για ποσά άνω ενός ελάχιστου ορίου και την πλήρη τεκμηρίωση της δωρεάς. Τα τελευταία χρόνια έχουν επίσης προστεθεί πρόσθετα κίνητρα στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης, με αυξημένες εκπτώσεις δαπανών για επενδύσεις φιλικές προς το περιβάλλον.

Στην DKR Consulting συμβουλεύουμε πάντα τους πελάτες μας να εξετάζουν το ισχύον καθεστώς πριν προχωρήσουν, καθώς οι λεπτομέρειες και τα ποσοστά μεταβάλλονται συχνά μέσω νέων νομοθετικών ρυθμίσεων, και η σωστή τεκμηρίωση είναι εξίσου σημαντική με το ίδιο το ποσό της δωρεάς για να αναγνωριστεί η έκπτωση.

Τι πρέπει να προσέξει μια εταιρεία πριν πραγματοποιήσει μια δωρεά ή χορηγία προς μια ΑΜΚΕ;

Πρώτα απ’ όλα, να επαληθεύσει τη νομική υπόσταση και τον καταστατικό σκοπό της ΑΜΚΕ, ώστε να είναι σίγουρη ότι πρόκειται πράγματι για φορέα κοινωφελούς δράσης και ότι ο σκοπός της δωρεάς ταιριάζει με το αντικείμενο του φορέα. Είναι επίσης σημαντικό να διακρίνει σωστά αν πρόκειται για δωρεά, χωρίς ανταπόδοση, ή για χορηγία με αντάλλαγμα διαφημιστικό όφελος, καθώς η φορολογική μεταχείριση διαφέρει σημαντικά μεταξύ των δύο.

Τέλος, συνιστούμε πάντα η καταβολή να γίνεται με πλήρως ιχνηλάσιμο τρόπο και να ζητείται από τον φορέα ενημέρωση για τη χρήση των κεφαλαίων, ώστε η επιχείρηση να μπορεί να τεκμηριώσει τόσο τη φορολογική όσο και την κοινωνική διάσταση της ενέργειάς της.

Ποια είναι τα πιο συχνά λάθη που συναντάτε στη διαχείριση δωρεών και εταιρικών χορηγιών;

Το συχνότερο λάθος είναι η ελλιπής τεκμηρίωση, δηλαδή η απουσία παραστατικών ή τραπεζικών αποδείξεων που να πιστοποιούν τη δωρεά, με αποτέλεσμα να χάνεται το φορολογικό όφελος. Δεύτερο συχνό πρόβλημα είναι η σύγχυση ανάμεσα σε δωρεά και χορηγία, που οδηγεί σε λανθασμένη φορολογική αντιμετώπιση. πχ. Η Δωρεά δεν έχει ΦΠΑ ενώ η Χορηγία έχει γιατί θεωρείται πράξη αντιπαροχής.

Παρατηρούμε επίσης ότι πολλές επιχειρήσεις πραγματοποιούν δωρεές στο τέλος της χρήσης, αμιγώς για φορολογικούς λόγους, χωρίς προηγούμενο σχεδιασμό ή σύνδεση με ουσιαστική στρατηγική εταιρικής υπευθυνότητας, κάτι που περιορίζει τόσο το κοινωνικό όσο και το επικοινωνιακό όφελος της ενέργειας.

Πιστεύετε ότι σύντομα οι περιβαλλοντικές δράσεις θα αποτελούν βασικό κριτήριο αξιολόγησης μιας επιχείρησης από πελάτες, επενδυτές και εργαζόμενους;

Η τάση είναι ήδη ορατή και θεωρώ ότι θα ενταθεί περαιτέρω. Οι τράπεζες συνδέουν όλο και περισσότερο τη χρηματοδότηση με ESG κριτήρια, οι μεγάλοι πελάτες ζητούν στοιχεία βιωσιμότητας από τους προμηθευτές τους και οι νεότεροι εργαζόμενοι επιλέγουν εργοδότη με βάση τις αξίες του. Οι επιχειρήσεις που θα καθυστερήσουν να προσαρμοστούν κινδυνεύουν να βρεθούν εκτός ανταγωνισμού, όχι απλώς εκτός τάσης.

Αν μια επιχείρηση διαθέτει σήμερα έναν προϋπολογισμό για κοινωνική προσφορά, γιατί θα της προτείνατε να επενδύσει σε δράσεις αποκατάστασης και ενίσχυσης του αστικού πρασίνου;

Γιατί πρόκειται για επένδυση με διπλή, άμεσα ορατή απόδοση, περιβαλλοντική και κοινωνική. Το αστικό πράσινο βελτιώνει την ποιότητα ζωής των πολιτών, ενισχύει την ανθεκτικότητα των πόλεων απέναντι στην κλιματική κρίση και αντιμετωπίζει μια πραγματική, επείγουσα ανάγκη για τη χώρα μας, ιδιαίτερα μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές των τελευταίων ετών.

Παράλληλα, πρόκειται για δράση με απτά αποτελέσματα που μπορούν να μετρηθούν και να επικοινωνηθούν με αξιοπιστία, χτίζοντας μακροπρόθεσμη εμπιστοσύνη με την τοπική κοινωνία, τους πελάτες και τους εργαζομένους. Για μια εταιρεία σαν τη δική μας, που ασχολείται καθημερινά με την οικονομική βιωσιμότητα των πελατών της, είναι φυσικό να πιστεύουμε ότι η πραγματική βιωσιμότητα ξεκινά από συγκεκριμένες, μετρήσιμες πράξεις.