Δεντροφύτευση & Ψυχική Υγεία: Πώς η προσφορά διώχνει το άγχος & φέρνει κοινωνικοποίηση

Στην εποχή της οθόνης και του άγχους, ξεχάσαμε κάτι βασικό, ο εγκέφαλός μας εξελίχθηκε μέσα στη φύση και όχι ανάμεσα σε τσιμέντο. Ως ψυχολόγος, βλέπω καθημερινά ανθρώπους που νιώθουν αποκομμένοι, πιεσμένοι και μόνοι. Η λύση δεν είναι μόνο περισσότερη ανάλυση. Μερικές φορές είναι περισσότερο χώμα στα χέρια.

Η δενδροφύτευση δεν είναι απλά μια οικολογική πράξη. Είναι μια ψυχολογική πράξη φροντίδας για τον πλανήτη και για εμάς.

Πώς η δενδροφύτευση φτιάχνει τη διάθεση; Τι λέει η επιστήμη

Η επαφή με τη φύση και η έννοια της προσφοράς, μειώνει το στρες σε ορμονικό επίπεδο. Δεν είναι ρομαντισμός. Είναι βιολογία. Η επαφή με δεντροφυτεμένους χώρους έχει ηρεμιστική δράση και έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τα επίπεδα κορτιζόλης, της βασικής ορμόνης του στρες, ρίχνει την αρτηριακή πίεση και μειώνει το άγχος.

Λειτουργεί σαν φυσικό αντικαταθλιπτικό

Μελέτη στη Γερμανία έδειξε ότι το να ζει κανείς σε απόσταση 100 μέτρων από ένα δέντρο αρκεί για να μειωθεί η ανάγκη για αντικαταθλιπτικά φάρμακα. Σε άλλη μεγάλη έρευνα, σε γειτονιές με δεντροκάλυψη πάνω από 30%, οι ενήλικες είχαν 31% χαμηλότερες πιθανότητες να αναπτύξουν ψυχολογική δυσφορία τα επόμενα 6 χρόνια.

Και κάτι κρίσιμο: το απλό γρασίδι δεν αρκεί. Η έρευνα δείχνει ότι οι ανοιχτοί χώροι με γρασίδι χωρίς δέντρα δεν έδωσαν τα ίδια οφέλη για την ψυχική υγεία. Χρειαζόμαστε τον όγκο, τη σκιά και την πολυπλοκότητα του δέντρου.

Φέρνει το μυαλό στο “εδώ και τώρα”

Όταν φυτεύεις, δεν μπορείς να κάνεις multitasking. Σκάβεις, μυρίζεις το χώμα, κρατάς απαλά τις ρίζες. Είναι μια φυσική άσκηση mindfulness και grounding. Το μυαλό σταματά να τρέχει στο μέλλον και γειώνεται στο παρόν.

 Πώς βοηθά στην κοινωνικοποίηση; Η δύναμη του “μαζί”

Η μοναξιά είναι ο νέος καπνιστής για την ψυχική υγεία. Η δενδροφύτευση είναι ένα από τα λίγα πράγματα που την πολεμούν χωρίς να το επιδιώκουν άμεσα.

Τα προγράμματα αστικής δενδροφύτευσης έχουν ιδιαίτερα ισχυρά οφέλη επειδή μειώνουν το στρες ενώ ταυτόχρονα υποστηρίζουν τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και την αναψυχή.

Γιατί συμβαίνει αυτό;

 Σύνδεση χωρίς την αμηχανία της “έκθεσης”

Σε μια δράση δενδροφύτευσης δεν κοιτάζεσαι στα μάτια για να μιλήσεις. Κοιτάτε μαζί προς το ίδιο σημείο – το δέντρο. Δουλεύετε δίπλα-δίπλα. Αυτό μειώνει το κοινωνικό άγχος και κάνει την επαφή πιο φυσική, ειδικά για εσωστρεφείς ανθρώπους ή παιδιά.

 Κοινός σκοπός χωρίς ανταγωνισμό

Δεν υπάρχει νικητής και χαμένος. Υπάρχει ένας κοινός στόχος: να ζήσει αυτό το δέντρο. Αυτό χτίζει εμπιστοσύνη και αίσθηση κοινότητας. Ανασκόπηση 385 ερευνών τα τελευταία 10 χρόνια δείχνει ότι οι πράσινοι χώροι υποστηρίζουν την κοινωνική ενσωμάτωση και την ευεξία.

 Η προσφορά ως αντίδοτο στην απομόνωση

Το άγχος μας λέει “ΜΕΊΝΕ ΜΕΣΑ”. Η κατάθλιψη μας λέει “δεν έχεις τίποτα να δώσεις”. Όταν φυτεύεις ένα δέντρο για τους άλλους, για τη γειτονιά, για τα παιδιά που θα έρθουν, αποδεικνύεις στον εαυτό σου το αντίθετο. Νιώθεις χρήσιμος. Ανήκεις κάπου.

Από τη θεωρία στην πράξη: 3 μικροί τρόποι να ξεκινήσεις

Δεν χρειάζεται να περιμένεις την επόμενη μεγάλη δράση.

1. Το προσωπικό τελετουργικό: Φύτεψε ένα μικρό δέντρο ή έναν θάμνο στο μπαλκόνι σου. Δώσ’ του μια πρόθεση: “Αυτό το φυτεύω για να θυμάμαι να παίρνω ανάσες”. Φρόντισέ το κάθε εβδομάδα.

2. Το κοινωνικό βήμα: Πρότεινε σε έναν φίλο, στο παιδί σου ή σε έναν γείτονα να φυτέψετε κάτι μαζί. Μοιράστε τις δουλειές. Η συζήτηση θα έρθει μόνη της.

3. Το βήμα της επιστροφής: Πήγαινε να δεις ξανά αυτό που φύτεψες μετά από ένα μήνα. Αυτή η συνέχεια είναι που χτίζει δεσμό και ενισχύει τη διάθεση μακροπρόθεσμα.

 Όταν φροντίζουμε τη φύση, η φύση μας φροντίζει πίσω. Ένα δέντρο δεν βιάζεται. Δεν κρίνει. Απλά μεγαλώνει, αργά και σταθερά, αν του δώσεις λίγο χώμα, νερό και προσοχή.

Ίσως αυτό ακριβώς χρειαζόμαστε κι εμείς.

Θέλεις να συμμετέχεις στην επόμενη δράση δενδροφύτευσης;

Πιστεύουμε ότι κάθε δέντρο που φυτεύεται είναι μια πράξη φροντίδας για όλους μας. Έλα να διαλέξουμε μαζί το σημείο που θα φυτευτεί ένα δέντρο. Θα σου δείξουμε πώς να το φυτέψεις σωστά και θα το φροντίζουμε μαζί, σε μια επόμενη δράση. Δες τις δράσεις μας εδώ και μη διστάσεις να επικοινωνήσεις μαζί μας εδώ.

Μαρία Τσιμπινού

Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια

Αγ. Νικολάου 29, Γλυφάδα

Τηλ.6972620984